Gepubliceerd in colorfull editie 8

Horen, zien en zwijgen

Suriname, de Antillen, Marokko en Aruba worden vaak buiten beschouwing
gelaten als het over de Tweede Wereldoorlog gaat. Maar de zogeheten
allochtonen speelden een belangrijke rol in deze oorlog. Van de inzet
van Marokkaanse soldaten bij de verdediging van Nederland in de
meidagen van 1940 tot de Britse luchtmacht bijvoorbeeld die royaal
gebruik maakte van de brandstof van de olieraffinaderijen op Curaçao
en Aruba. Of het feit dat 60 procent van de bauxiet nodig voor deze
oorlog, voor de bouw van o.a. vliegtuigen, uit de Surinaamse bodem
werd gehaald. Het nieuwsblad 'Suriname' haalde met een
inzamelingsactie 38.000 gulden binnen voor de aankoop van een
oorlogsvliegtuig voor Nederland, een Spitfire. Ook zamelden de
inwoners van Suriname ijverig metaal en zilverpapier in voor de
oorlogsindustrie. Ze smolten hun eigen potten en pannen om geld in te
zamelen voor Nederland. Veel Surinamers en Antillianen meldden zich
ook aan als vrijwilliger bij de geallieerde troepen. Suriname ving
verder 500 gevluchte Joden op, Curaçao bracht na de bevrijding geld
bijeen voor een sanatorium in Laren.
Had u dat allemaal ergens gehoord? Ik niet. Tot ik afgelopen 4 mei
gevraagd werd om in Almere op te treden. Het comité 4 en 5 mei had als
thema voor de dodenherdenking in 2006; de rol van Surinamers en
Antillianen in de Tweede Wereldoorlog. Ik kwam er toen achter dat ik daar
helemaal niet zoveel over wist. Alleen dat mijn moeder tijdens deze
oorlog in Suriname in de rij moest staan voor rijst en suiker. Eerste
levensbehoeften terwijl de oorlog toch echt over zee werd uitgevochten.
Maar nu weet ik dat de rol van Surinamers en Antillianen in de Tweede
Wereldoorlog veel groter was dan heel veel mensen weten.

Wat ik ook niet wist is dat veel van de Surinaamse tegenstanders van
het kolonialisme opgepakt werden tijdens de Tweede Wereldoorlog omdat
gedacht werd dat ze de bezetting van Nederland zouden aangrijpen voor
een onafhankelijkheidsstrijd in Suriname.

Misschien had u dat wel eens gehoord? Gezien? Nu ik het allemaal
gehoord en gezien heb. Wil ik niet zwijgen.

Niemand kent de volledige geschiedenis. Daarom is het nog belangrijker
goed op te schrijven wat we wel weten. Om wat we wel weten door te
geven. Om de informatie die er wel is wel goed te beschrijven.
Veel onbegrip, misverstanden en zelfs oorlogen die nu gevoerd worden
zijn er ook omdat niet alle informatie die er is wordt overgedragen.
We weten allemaal dat daar alles begint. Een goede samenleving,
respect en begrip voor elkaar begint bij onderwijs en kennis. Het
kennen van je eigen geschiedenis en klein beetje van de ander. Maar
vooral de geschiedenis die je deelt.

Over de Tweede Wereldoorlog wordt nog steeds veel gepraat. Heel goed.
Want het mag nooit meer gebeuren die holocaust. Maar die zwarte
holocaust dan? De slavernij. Heeft u daar echt over gehoord. Gelezen.
Gezien. Over de Tweede Wereldoorlog wordt nog steeds veel gepraat.
maar over onze gemeenschappelijke slavernij geschiedenis wordt vaak
gezwegen. Moeten we onze mond houden. Terwijl slavernij in het hoofd
van veel mensen voortleeft. In inferioriteits- en superioriteitsgevoel.

In mijn voorstelling HM Regeert waarmee ik weer ga toeren vanaf
september 2006 vertel ik dan ook een verhaal over de slavernij. Zoiets
gaat generaties door, die pijn wordt bijna genetisch doorgegeven. De
gang van zaken rondom het slavernijmonument, zoals dat nu ‘weggestopt’
in het Oosterpark staat is daar een voorbeeld van. Een symbool voor
schaamteloosheid van machthebbers.

Horen, zien en zwijgen zou luisteren, registreren en erkennen moeten zijn.