Gepubliceerd in colorfull editie 15
De dood
Dat is nou een onderwerp waar je niet zo graag over wil praten noch aan wil denken. Maar zo nu en dan duikt het op in je leven. Afgelopen week ben ik naar een begrafenis geweest van een goede vriend van me. Hij is op 59-jarige leeftijd aan een hartaanval overleden. Veel te jong en veel te vroeg. Chris de Vries was een geliefd man, hij hield van mensen en mensen hielden van hem. Dat kon je ook zien, er waren veel mensen naar zijn begrafenis gekomen. Ik schat dat er zo’n tweehonderd moesten staan omdat er gewoonweg geen stoelen meer waren in het kapelletje in Driehuis. Vrienden en kennissen spraken mooie woorden over Chris. Chris had een lijfmotto: ‘Aardig zijn voor mensen omdat het de wereld een mooiere plek maakt.’ Wat geweldig dacht ik, als mensen je met die woorden herdenken. Uiteraard had Chris veel meer gepresteerd in het leven. Zijn carrière bij één van de grootste investeringsbanken ter wereld, zijn eigen projecten, zijn gezin etc. .... Maar het meest indrukwekkend waren zijn warmte, zijn liefde en zijn openheid naar mensen.
Nu ligt een vader van een vriendin op sterven. Hij is elf dagen geleden op de fiets aangereden in Groningen. Hij ligt op de intensive care in coma. De afgelopen dagen is zijn toestand verslechterd. Als goede vriendin heb ik iedere dag contact met zijn dochter om haar te steunen en om haar een plek te geven waar ze even haar verhaal kwijt kan. Het valt me nu opeens op hoe sterk ze is. Ze probeert haar familie te steunen en zo nu en dan rolt er een traan tijdens onze telefoongesprekken. De afgelopen elf dagen die uiteraard slopend zijn geweest voor haar, vliegt ze van hoop naar wanhoop. Dat hoor ik in haar stem en dat lees ik in haar sms’jes.
Als de dood zo dichtbij komt, sta je opeens stil bij je eigen sterfelijkheid en die van je geliefden. Best wel raar, dat ik ervan uitga dat mijn ouders er altijd zullen zijn. De afgelopen dagen ben ik toch anders gaan kijken naar mijn soms chagrijnige oude pa en mijn altijd vrolijke ma. Die oude pa van mij is echt grappig. Hij ziet er niet echt oud uit, maar sinds zijn pensioen is het soms net een oude brompot. Mijn moeder en ik maken wel eens geintjes met hem: "Goh je zou het goed doen in een bejaardenhuis als vrijwilliger, je kletst de mensen de oren van het lijf." Daar waar hij vroeger altijd werkte en niet veel tijd had voor veel geklets kan hij nu zijn mond niet houden. Iedereen die op bezoek komt bij mijn ouders krijgt de oude verhalen te horen. Vroeger toen mijn broers en ik nog thuis woonden wisten we precies wanneer we de gasten alleen met mijn moeder moesten laten om onze toevlucht te nemen tot onze eigen kamers. Zodra mijn vader zijn zin begon met: "Ja, in Casablanca in 1958, toen..." wisten we gelijk dat het tijd was om aan ons huiswerk of iets dergelijks te beginnen. We grapten altijd: "O! papa is bezig met de countdown." Want de verhalen eindigden dan op de datum waarop we dan leefden.
De laatste jaren denk ik vaak aan al die verhalen die mijn ouders ons de afgelopen jaren hebben verteld over hun komst naar Nederland en over hun leven in Marokko. Die verhalen van onze ouders staan nergens geschreven. Er is geen boek dat ons, de tweede en derde generatie, iets vertelt over onze geschiedenis. Toen ik afgelopen zomer met mijn moeder in Marokko op vakantie was vertelde zij me erg veel over haar leven op het platteland. En terwijl we van Agadir naar Tafraout door de bergen reden, realiseerde ik me dat ik die verhalen van mijn moeder en mijn vader ook voor mijn kinderen wilde bewaren. Maar hoe doe je dat dan? Wanneer maak ik daar nou tijd voor? Mijn voornemen was om direct na de zomer de verhalen op te schrijven of op te nemen. Maar nu moet ik constateren dat het er nog steeds niet van gekomen is.
Ga ik weer een voornemen formuleren? Nee, dat doe ik niet. Ik geniet volop van alle momenten met mijn ouders. Lekker ruziën met mijn vader over politiek. Fijn, hij leest alle kranten en volgt alle nieuwsberichten. Als ik dan thuis kom en eigenlijk geen zin meer heb in politiek gepraat begint mijn vader het nieuws van de dag door te nemen. Dat is best schattig. Vriendinnen die vaak meegaan naar mijn ouders moeten dan lachen omdat ze nu wel door hebben waarom ik uiteindelijk de politiek in ben gegaan. Tja... met de couscouslepel ingegoten.
Toch bizar om weer terug te komen bij de dood. We gaan er vaak van uit dat onze ouders eerder zullen sterven. Maar dat is toch bizar, dat is namelijk nergens vastgesteld. Moeten we nou bang zijn voor de dood? Moeten we het vrezen? Of we dat doen of niet, maakt echt niet uit. Als het komt, komt het. De beste voorbereiding is wat mij betreft gewoon goed blijven doen en goed blijven zijn voor mensen. Ik probeer zoveel mogelijk mijn dag te beginnen met stilstaan bij alle zegeningen in mijn leven en ik sluit mijn dag wederom af met dank voor alle opgedane ervaringen.
En terwijl ik de afgelopen dagen te maken heb gehad met verlies en afscheid krijg ik vanmiddag een geboortekaartje binnen van een vriendin die net bevallen is van een mooi en gezond meisje.
Bizar toch het leven.
Fatima
|
|
Gepubliceerd in colorfull editie 15
De doodDat is nou een onderwerp waar je niet zo graag over wil praten noch aan wil denken. Maar zo nu en dan duikt het op in je leven. Afgelopen week ben ik naar een begrafenis geweest van een goede vriend van me. Hij is op 59-jarige leeftijd aan een hartaanval overleden. Veel te jong en veel te vroeg. Chris de Vries was een geliefd man, hij hield van mensen en mensen hielden van hem. Dat kon je ook zien, er waren veel mensen naar zijn begrafenis gekomen. Ik schat dat er zo’n tweehonderd moesten staan omdat er gewoonweg geen stoelen meer waren in het kapelletje in Driehuis. Vrienden en kennissen spraken mooie woorden over Chris. Chris had een lijfmotto: ‘Aardig zijn voor mensen omdat het de wereld een mooiere plek maakt.’ Wat geweldig dacht ik, als mensen je met die woorden herdenken. Uiteraard had Chris veel meer gepresteerd in het leven. Zijn carrière bij één van de grootste investeringsbanken ter wereld, zijn eigen projecten, zijn gezin etc. .... Maar het meest indrukwekkend waren zijn warmte, zijn liefde en zijn openheid naar mensen.
Nu ligt een vader van een vriendin op sterven. Hij is elf dagen geleden op de fiets aangereden in Groningen. Hij ligt op de intensive care in coma. De afgelopen dagen is zijn toestand verslechterd. Als goede vriendin heb ik iedere dag contact met zijn dochter om haar te steunen en om haar een plek te geven waar ze even haar verhaal kwijt kan. Het valt me nu opeens op hoe sterk ze is. Ze probeert haar familie te steunen en zo nu en dan rolt er een traan tijdens onze telefoongesprekken. De afgelopen elf dagen die uiteraard slopend zijn geweest voor haar, vliegt ze van hoop naar wanhoop. Dat hoor ik in haar stem en dat lees ik in haar sms’jes.
Als de dood zo dichtbij komt, sta je opeens stil bij je eigen sterfelijkheid en die van je geliefden. Best wel raar, dat ik ervan uitga dat mijn ouders er altijd zullen zijn. De afgelopen dagen ben ik toch anders gaan kijken naar mijn soms chagrijnige oude pa en mijn altijd vrolijke ma. Die oude pa van mij is echt grappig. Hij ziet er niet echt oud uit, maar sinds zijn pensioen is het soms net een oude brompot. Mijn moeder en ik maken wel eens geintjes met hem: "Goh je zou het goed doen in een bejaardenhuis als vrijwilliger, je kletst de mensen de oren van het lijf." Daar waar hij vroeger altijd werkte en niet veel tijd had voor veel geklets kan hij nu zijn mond niet houden. Iedereen die op bezoek komt bij mijn ouders krijgt de oude verhalen te horen. Vroeger toen mijn broers en ik nog thuis woonden wisten we precies wanneer we de gasten alleen met mijn moeder moesten laten om onze toevlucht te nemen tot onze eigen kamers. Zodra mijn vader zijn zin begon met: "Ja, in Casablanca in 1958, toen..." wisten we gelijk dat het tijd was om aan ons huiswerk of iets dergelijks te beginnen. We grapten altijd: "O! papa is bezig met de countdown." Want de verhalen eindigden dan op de datum waarop we dan leefden.
De laatste jaren denk ik vaak aan al die verhalen die mijn ouders ons de afgelopen jaren hebben verteld over hun komst naar Nederland en over hun leven in Marokko. Die verhalen van onze ouders staan nergens geschreven. Er is geen boek dat ons, de tweede en derde generatie, iets vertelt over onze geschiedenis. Toen ik afgelopen zomer met mijn moeder in Marokko op vakantie was vertelde zij me erg veel over haar leven op het platteland. En terwijl we van Agadir naar Tafraout door de bergen reden, realiseerde ik me dat ik die verhalen van mijn moeder en mijn vader ook voor mijn kinderen wilde bewaren. Maar hoe doe je dat dan? Wanneer maak ik daar nou tijd voor? Mijn voornemen was om direct na de zomer de verhalen op te schrijven of op te nemen. Maar nu moet ik constateren dat het er nog steeds niet van gekomen is.
Ga ik weer een voornemen formuleren? Nee, dat doe ik niet. Ik geniet volop van alle momenten met mijn ouders. Lekker ruziën met mijn vader over politiek. Fijn, hij leest alle kranten en volgt alle nieuwsberichten. Als ik dan thuis kom en eigenlijk geen zin meer heb in politiek gepraat begint mijn vader het nieuws van de dag door te nemen. Dat is best schattig. Vriendinnen die vaak meegaan naar mijn ouders moeten dan lachen omdat ze nu wel door hebben waarom ik uiteindelijk de politiek in ben gegaan. Tja... met de couscouslepel ingegoten.
Toch bizar om weer terug te komen bij de dood. We gaan er vaak van uit dat onze ouders eerder zullen sterven. Maar dat is toch bizar, dat is namelijk nergens vastgesteld. Moeten we nou bang zijn voor de dood? Moeten we het vrezen? Of we dat doen of niet, maakt echt niet uit. Als het komt, komt het. De beste voorbereiding is wat mij betreft gewoon goed blijven doen en goed blijven zijn voor mensen. Ik probeer zoveel mogelijk mijn dag te beginnen met stilstaan bij alle zegeningen in mijn leven en ik sluit mijn dag wederom af met dank voor alle opgedane ervaringen.
En terwijl ik de afgelopen dagen te maken heb gehad met verlies en afscheid krijg ik vanmiddag een geboortekaartje binnen van een vriendin die net bevallen is van een mooi en gezond meisje.
Bizar toch het leven.
Fatima
|
|
|
|
|
|
|
